بهار در بهاران

ایمان + اندیشه + احساس + احترام = انسانم آرزوست

دستورالعمل هفته بهداشت روان " با سمه تعالی " "هُوَ الذی اَنزَلَ السَّکینَه فی ق
نویسنده : - ساعت ٢:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۱۳
 

" با سمه تعالی "

"هُوَ الذی اَنزَلَ السَّکینَه فی قُلوُبِ المؤمِنینَ" 

خداست که بر دل های مومنان ، سکون و آرامش می بخشد( سوره فتح آیه 3)           

مقدمه :

 بی تردید مدارس به عنوان یک ساختار آموزشی ،اجتماعی  می توانند در تامین و حفظ سلامت روان نقشی بی بدیل ایفا نمایند و این مهم در صورتی محقق می گردد که اقدامات مناسب و مداخلات موثر و مبتنی بر ویژگی های بومی ، فرهنگی و دینی درحوزه بهداشت روان در مدارس صورت پذیرد . با توجه  به خیل عظیم دانش‌آموزان و اهمیت تامین سلامت روان این گروه ، به عنوان سرمایه  های آینده کشور ضرورت ایجاب می کند  تا برای ترسیم فردایی بهتر زمینه رابرای حضور پر نشاط و سالم آنان فراهم آوریم و ضمن ایجاد  فرصت  لازم برای به فعلیت رساندن توانمندی ها ی روانی –رفتاری  دانش آموزان ، کارکنان   ووالدین  از بروز و شیوع اختلالات ، ناهنجاری های روانی و رفتاری  در مدارس پیشگیری نماییم .


ضرورت‌ها:

همه ساله  با توجه  به نامگذاری  هفته پایانی مهر ماه ( از تاریخ 24 لغایت 30 مهر) به نام "هفته بهداشت روان"  و به منظورارتقای  سطح آگاهی ، نگرش و حساس سازی  باورآحاد      دانش آموزان ، مشاوران ،مربیان بهداشت ، مدیران ، معاونین همه کارکنان مدارس نسبت به جایگاه ، اهمیت سلامت روان  در مدارس  برنامه هایی در هفته بهداشت روان  در سطح مدارس و مناطق و استانهای کشور به اجرا گذاشته می شود. بزرگداشت هفته بهداشت روان  و تجلیل از دست اندرکاران این حوزه  یک امری ضروری است و می تواند در نهادینه کردن امر بهداشت روان موثر واقع گردد، لذا این دستورالعمل روند عملیاتی نمودن این مهم را تشریح می نماید.

اهداف :

·        ایجاد تغییرات مثبت در دانش، نگرش و رفتار دانش آموزان  نسبت به سلامت روان

·        تبیین و تقویت  اهمیت جایگاه سلامت روان در منظر نظام تعلیم و تربیت

·      تبیین و تاکید بر اهمیت نقش سلامت روان  در بهبود  فرایند تربیتی و آموزشی دانش آموزان ،کارکرد معلمان و سایر کارکنان مدرسه

  حیطه عمل  :

·    کارگروه بهداشت روان در معاونت پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش وپرورش(دفتر مشاوره تربیتی و دفتر سلامت )  به عنوان سیاستگذار  ، برنامه ریز و ناظر

·     گروه مشاوره تربیتی  و گروه سلامت  ادارات کل آموزش و پرورش استان ها

·     کارشناسی مشاوره و سلامت  مناطق و نواحی آموزش و پرورش کشور

·     مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس

 کارگروه بهداشت روان (ستاد ):

 اعضای کارگروه :

·        مدیرکل دفتر مشاوره تربیتی (رئیس کارگروه)

·        معاون برنامه ریزی امور مشاوره دفتر مشاوره تربیتی

·        معاون پیشگیری دفتر سلامت و پیشگیری(دبیر کارگروه)

·        کارشناس مسئول بهداشت روان دفتر مشاوره تربیتی

·        کارشناس مسئول برنامه ریزی سلامت روان و پیشگیری از رفتارهای آسیب رسان  دفتر  سلامت

وظایف کارگروه:

·      برنامه ریزی  به منظور برگزاری مناسب هفته بهداشت روان  در سطح استان ، مناطق و مدارس با در نظر گرفتن  ویژگی های فرهنگی ، بومی  مناطق کشور

·        تعامل و هماهنگی لازم با وزارت بهداشت ، درمان و آموز ش پزشکی

·      جلب مشارکت وهمکاری سایر ارگانها و نهادها  نظیر( رسانه های گروهی ، بهزیستی ،شهرداری ،  نیروی انتظامی ، ستاد مبارزه با مواد مخدر، تشکل‌های دانش‌آموزی و...) در برگزاری هفته بهداشت روان

·        تهیه و تولید بسنه های آموزشی با همکاری  نهادها و دستگاه های ذیربط

·        تهیه و تدوین دستورالعمل برگزاری هفته بهداشت روان با توجه به شعار سال بهداشت روان

·      تعیین روز شمار هفته بهداشت روان  بامحوریت شعار و روز شمار هفته بهداشت روان هرسال با تاکید برآموزه های دینی و بومی و الویت های نظام تعلیم و تربیت

·  تهیه ویژه نامه هفته سلامت روان در قالب یکی از نشریات آموزش و پرورش (رشد پیام مشاور، ماهنامه تربیت ،پیوند، نگاه)

·   هماهنگی لازم جهت درج شعار هفته  بهداشت روان  سال به مدت یک هفته ( از تاریخ 24 لغایت 30 مهر) در مکاتبات اداری  حوزه ستادی و سازمان های  وابسته(سازمان آموزش و پرورش استثنایی  و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان و...)

·  ارزیابی و نظارت بر روند برگزاری هفته بهداشت روان در استان ها

·   ایحاد تعامل  و هماهنگی موثر ومناسب با سازمان های وابسته (سازمان آموزش و پرورش استثنایی  و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان) در برگزاری هفته بهداشت روان

·  تجلیل از فعالان عرصه  سلامت روان  ( مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس ،  مشاوران ،روان شناسان  و مددکاران هسته ها و  مراکز مشاوره وخدمات روان شناختی  ، مدیران ،معاونین ، معلمان ، مربیان پرورشی  ودانش آموزان) استانهای کشور

·  تهیه و طراحی پوستر هفته بهداشت روان  بامحوریت شعار و روز شمار هفته بهداشت روان هرسال با تاکید بر  آموزه های دینی و بومی

·  دریافت گزارشات هفته بهداشت روان در قالب ( لوح فشرده  )از استان ها و تدوین گزارش نهایی

·  برگزاری همایش یک روزه بهداشت روان در آموز ش و پرورش

کارگروه بهداشت روان در( استان):

مسئولیت برنامه ریزی ، اجرا و نظارت بر حسن اجرای فعالیت های هفته بهداشت روان بر عهده معاونت پرورشی و تربیت بدنی استان  می باشد. که در این خصوص لازم است کمیته ای مرکب از افراد زیر تشکیل گردد:

·        معاون پرورشی و تربیت بدنی استان

·        رئیس گروه مشاوره تربیتی استان

·        رئیس گروه سلامت استان

·        کارشناس مسئول مشاوره استان

·        کارشناس مسئول سلامت استان

·        رئیس مرکز  مشاوره و خدمات روان شناختی استان

     وظایف کارگروه :

·  تشکیل کمیته هماهنگی و برنامه ریزی لازم برای اجرا در سطح استان با نظر گرفتن   ویژگی های فرهنگی ، بومی  منطقه

·  ارسال دستورالعمل اجرایی برنامه به مناطق و شهرستان‌ها و نظارت بر اجرا ی مطلوب ترآن و فراهم آوردن امکانات حمایتی مورد نیاز  جهت تهیه( بروشور ، جزوه ، کتاب ،  تراکت ، بسته های آموزشی و...) 

·  تهیه و تدوین تقویم اجرایی فعالیت  و پیگیری تشکیل کارگروه بهداشت روان در سطح منطقه- شهرستان  و توجیه کارشناسان مشاوره  و سلامت  

·   برگزاری جلسات و نشست‌های تخصصی با حضور مسئولان استان در خصوص  برگزاری هفته بهداشت روان

·  جلب مشارکت وهمکاری سایر ارگانها و نهادها نظیر( رسانه های گروهی استانی ، بهزیستی ،شهرداری ،دانشگاه های علوم پزشکی   ، نیروی انتظامی ، تشکل‌های دانش‌آموزی و...) در برگزاری هفته بهداشت روان

·  برگزاری همایش ،نشست های تخصصی  ، کارگاه آموزشی ، انجام تبلیغات موثر و مناسب و...  در سطح استان دررابطه با مباحث سلامت روان

·   دعوت از شخصیت های علمی  ، مذهبی  و فرهنگی به منظور ایراد سخنرانی به تناسب  شعار هفته بهداشت روان هر سال و روز شمار هفته بهداشت روانی  با توجه به  ویژگی های فرهنگی ، بومی  استان

·        نظارت دقیق بر نحوه انتخاب  سخنرانان  مدعو در هفته بهداشت روان در سطح استان

·  درج شعار هفته  بهداشت روان به مدت یک هفته ( از تاریخ 24 لغایت 30 مهر) در مکاتبات اداری استان

·  پذیرش رایگان مراجعان به هسته ها و مراکز وخدمات روان شناختی  و انجام تبلیغات موثر و مناسب در طول مدت هفته بهداشت روان

·   ارزیابی و نظارت برحسن اجرای برنامه و تقدیر و تشویق  از فعالان عرصه  سلامت روان استان ( مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس ، مشاوران، روان شناسان و مددکاران  هسته ها و  مراکز مشاوره وخدمات روان شناختی  ، مدیران ،معاونین ، معلمان ، مربیان پرورشی   ودانش آموزان)

·  انتخاب یک مدرسه  نمونه و موفق در اجرای دستور العمل هفته بهداشت روان  استان  و اعلام آن به  کارگروه بهداشت روان در معاونت پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش وپرورش به منظور تجلیل و تقدیر شایسته

·  تکمیل فرم‌های ارزشیابی وتهیه گزارش نهایی از اجرای برنامه در قالب لوح فشرده و ارسال آن به کارگروه بهداشت روان وزارت آموزش وپرورش حداکثر تا پایان آذر ماه

 

کارگروه بهداشت روان ( منطقه- شهرستان ):

مسئولیت برنامه ریزی ، اجرا و نظارت بر حسن اجرای فعالیت های هفته بهداشت روان بر عهده معاونت پرورشی و تربیت بدنی  می باشد. که در این خصوص لازم است کمیته ای مرکب از افراد زیر تشکیل گردد:

·        معاون پرورشی و تربیت بدنی

·        کارشناس مسئول یا کارشناس مشاوره

·        کارشناس مسئول یا کارشناس سلامت

 وظایف کارگروه:

·        تشکیل کمیته و برنامه ریزی لازم برای اجرای برنامه

·        ارسال دستورالعمل اجرایی و تقویم اجرایی  به مدارس

·        درج شعار هفته  بهداشت روان به مدت یک هفته ( از تاریخ 24 لغایت 30 مهر) در مکاتبات اداری منطقه- شهرستان

·        برگزاری جلسات توجیهی ویژه  مدیران ، معاونین ،مشاوران و مربیان بهداشت منطقه- شهرستان

·        دعوت از شخصیت های علمی  ، مذهبی  و فرهنگی به منظور ایراد سخنرانی به تناسب  شعار هفته بهداشت روان هر سال و روز شمار هفته بهداشت روانی  با توجه به  ویژگی های فرهنگی ، بومی  منطقه – شهرستان

·        نظارت دقیق بر نحوه انتخاب  سخنرانان   مدعو هفته بهداشت روان  در سطح مدارس

·        تهیه و توزیع ( بروشور ، جزوه ، لوح فشرده ،کتاب  ؛پوستر و...)  در سطح مدارس و حمایت لازم از برگزاری هفته بهداشت در مدارس

·        برگزاری مسابقات علمی ، فرهنگی و هنری  (مقاله نویسی،  نمایشنامه نویسی ، عکاسی،وبلاگ نویسی ،کتابخوانی واجرای سرود...)  با موضوعات بهداشت روانی  در سطح منطقه- شهرستان

·        برپایی نمایشگاه از مجموعه فعالیت‌ها و برنامه‌ها در حوزه بهداشت‌روان در آموزش و پرورش با تاکید بر فعالیت های دانش آموزی

·        ارزیابی و نظارت برحسن اجرای برنامه و تقدیر و تشویق  از فعالان عرصه  سلامت روان منطقه- شهرستان ( مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس ،  مشاوران ، روان شناسان و مددکاران هسته ها ی مشاوره ، مدیران ،معاونین ، معلمان ، مربیان پرورشی  ودانش آموزان)

·        انتخاب یک مدرسه  نمونه و موفق در اجرای دستور العمل هفته بهداشت روان  و اعلام آن به کارگروه بهداشت روان در منطقه- شهرستان به منظور تقدیر و تجلیل شایسته

·        تکمیل فرم‌های ارزشیابی وتهیه گزارش نهایی از اجرای برنامه در قالب لوح فشرده و ارسال آن به کارگروه بهداشت روان استا ن حداکثر تا پایان آبان ماه

کارگروه بهداشت روان در سطح مدرسه :

مسئولیت  برگزاری هفته بهداشت روان  در مدرسه و حسن اجرای آن بر عهده شورای مدرسه است.

 وظایف کارگروه:

·        تشکیل جلسه شورا به منظور برنامه ریزی لازم برای اجرای برنامه

·        نظارت بر نحوه اجرای برنامه

·        اجرای برنامه های متنوع با محوریت شعار و روز شمار هفته بهداشت روان هرسال با تاکید برآموزه های دینی و بومی در مراسم صبحگاهی مدارس به مدت یک هفته (از تاریخ 24 لغایت 30 مهر)

·        نصب پوستر و تراکت  هفته بهداشت روان  در مدرسه 

·      تهیه  تراکت ، بروشور، جزوات ، روزنامه دیواری  حاوی  پیام های بهداشت روانی بامحوریت شعار و روز شمار هفته بهداشت روان هرسال با تاکید برآموزه های دینی و بومی  با مشارکت دانش آموزان

·        برگزاری جلسات پرسش وپاسخ  در خصوص بهداشت روان ودعوت ازکارکنان مدرسه و  دانش آموزان جهت حضور فعال در این جلسات

·      اجرای برنامه هاو  برگزاری مسابقات علمی ، فرهنگی و هنری  (مقاله نویسی،  نمایشنامه نویسی ، عکاسی،وبلاگ نویسی ،کتابخوانی واجرای سرود...)  با موضوعات بهداشت روانی 

·        هماهنگی لازم با مرکز بهداشت   شهرستان و بهره گیری از متخصصان سلامت روان جهت حضور درمدرسه

·        برگزاری جلسات آموزش خانواده در هفته بهداشت روان با محوریت شعار سال هفته بهداشت روان

·         دعوت از شخصیت های علمی  ، مذهبی  و فرهنگی به منظور ایراد سخنرانی به تناسب  شعار هفته بهداشت روان هر سال و روز شمار هفته بهداشت روانی 

·        جلب مشارکت موثر اولیا ء  (خصوصا والدین دارای تخصص در حوزه سلامت روان ) ، دانش آموزان و معلمان همه کارکنان مدرسه در اجرای برنامه های هفته بهداشت روان

·        تقدیر ، تشکر و معرفی دانش آموزان ، مربی پرورشی ،معلمان  فعال در عرصه سلامت روان در سطح مدرسه

·        تهیه گزارش از فعالیت های صورت گرفته و ارسال آن حداکثر تا نیمه آبان ماه هرسال به کارگروه بهداشت روان در منطقه- شهرستان

 

دستورات مالی :

 اعتبارات موردنیاز جهت اجرای فعالیت های هفته بهداشت روان مانند روند سال های گذشته ، از محل اعتبارات معاونت پرورشی و تربیت بدنی آن استان تامین خواهد شد.

   ارزشیابی :

الف ) در سطح ستاد:

ارزیابی و نظارت بر حسن اجرا و روند فعالیت مذکور در استانهای کشور بر عهده کارگروه بهداشت روان (ستاد ) می باشد.(چک لیست متعاقبا ارسال می گردد ) این کارگروه موظف است تا پایان دی ماه گزارش  نهایی از اجرای هفته بهداشت روان  هرسال تقدیم مقام عالی وزارت  نماید.

همچنین بر اساس نتایج ارزیابی های به عمل آمده  ازفعالان برگزیده  عرصه  سلامت روان  استان های کشور  ( مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس ،  مشاوران ،روان شناسان و مددکاران هسته ها و  مراکز مشاوره وخدمات روان شناختی  ، مدیران ،معاونین ، معلمان ، مربیان   ودانش آموزان)  ، حوزه ستادی  و سازمان های وابسته آموزش و پرورش  تجلیل شایسته به عمل خواهد آمد.

ب) در سطح استان:

مسئولیت نظارت برروند و حسن اجرای فعالیت مذکور بر عهده معاونت پرورشی و تربیت بدنی  استان می باشد. همچنین استان موظف است ،گزارش نهایی از اجرای برنامه در قالب لوح فشرده تهیه و حداکثر تا پایان آذر ماه  هرسال  به کارگروه بهداشت روان (ستاد )ارسال نماید.

همچنین موظف است بر اساس نتایج ارزیابی های به دست آمده ازفعالان برگزیده  عرصه  سلامت روان  سطح استان  ( مشاوران  و مربیان بهداشت مدارس ،  مشاوران ،روان شناسان و مددکاران هسته ها و  مراکز مشاوره وخدمات روان شناختی  ، مدیران ،معاونین ، معلمان ، مربیان   ودانش آموزان)  تجلیل شایسته به عمل آورد.